Op de sokkel van het standbeeld staan de woorden ‘Dispereert niet’, wat zoveel betekent als ‘wanhoopt niet’. Het is de lijfspreuk van Jan Pieterszoon Coen. Een spreuk met rijke geschiedenis.
Op 29 september 1618 schrijft Jan Pieterszoon Coen een beroemd geworden brief aan de hoofddirectie van de VOC, waarin hij de directeuren aanmoedigt zijn plannen met Indië te steunen. Hij schrijft hen : “Dispereert niet. Ontsiet uw vyanden niet, daer en is ter werelt niet dat ons can hinderen noch deeren, want Godt met ons is en trect de voorgaende misslagen in geen consequentie want daer can in Indiën wat groots verricht worden!".
Wanneer Coen aan het eind van de negentiende eeuw de status van nationale held krijgt aangemeten wordt Dispereert niet postuum zijn lijfspreuk. Het is een uitspraak waar de natie zich aan op kan trekken. Eentje die staat voor zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen. Het duurt niet lang of Coens lijfspreuk prijkt op wanborden, penningen en de covers van boeken. Ook talloze verenigingen, vooral in protestants-christelijke hoek, kiezen zijn motto als naam.
Minister president Colijn hoeft in 1937 niet lang na te denken over de titel van zijn lezing bij de herdenking van Coens 350ste geboortedag in Hoorn. Dispereert niet is nog verrassend actueel in die dagen van crisis en oorlogsdreiging.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt koningin Wilhelmina Coens leuze in haar toespraken voor radio Oranje. Behalve hoop en troost drukken de woorden ook een geest van verzet uit. Gevangenen in het beruchte Oranjehotel in Scheveningen kerven ze daarom in hun celmuren.
Maar ook de tegenpartij claimt de lijfspreuk. Op een affiche uit 1941 prijkt Zwart Front leider Arnold Meijer voor een VOC schip met Coens woorden.
Na de soevereiniteitsoverdracht in 1949, verliest Coens lijfspreuk zijn glans. Sterker nog hij komt te staan voor een deel van onze geschiedenis waar we ons als Nederlanders liever niet te veel meer mee associëren.
